วันละเล่ม #65 Vis à Vis - Gail Albert Halaban

Vis à Vis - Gail Albert Halaban 

Voyeurism คือความหมกมุ่นในการแอบมองชีวิตของผู้อื่นโดยที่พวกเขาไม่รู้ตัว มันเป็นทั้งแนวคิดทางจิตวิทยา และเป็นหัวข้อที่ถูกสำรวจในศิลปะมาหลายยุคหลายสมัย ตั้งแต่ภาพยนตร์ Rear Window ของ Hitchcock ไปจนถึงภาพถ่ายของช่างภาพที่แอบบันทึกช่วงเวลาส่วนตัวของผู้คนโดยไม่ให้พวกเขารู้ตัว มันมีเสน่ห์บางอย่างในการเฝ้าดูชีวิตที่ดำเนินไปเงียบๆ โดยที่เราเป็นเพียงผู้สังเกตการณ์จากระยะไกล

ภาพถ่ายใน Vis à Vis ของ Gail Albert Halaban เล่นกับแนวคิดนี้ได้อย่างน่าสนใจ เราเห็นผู้คนในอพาร์ตเมนต์ของพวกเขา บางคนกำลังอ่านหนังสือใต้แสงไฟสีส้มอุ่นๆ อีกคนกำลังทำอาหาร หรือบางคนยืนเหม่อมองออกไปนอกหน้าต่างราวกับกำลังครุ่นคิดอะไรบางอย่าง มันให้ความรู้สึกเดียวกับภาพวาดของ Edward Hopper บรรยากาศเงียบเหงาแต่เต็มไปด้วยเรื่องราว เหมือนฉากในหนังที่ไม่มีบทพูด มีเพียงแสงไฟ เส้นเงา และชีวิตที่ดำเนินไปในพื้นที่ส่วนตัวของใครบางคน

Halaban ไม่ใช่คนแรกที่ทำงานแนวนี้ Michael Wolf เคยถ่ายภาพชีวิตในอพาร์ตเมนต์ของชาวโตเกียวผ่านเลนส์ซูมจากระยะไกล Arne Svenson เคยถูกฟ้องร้องจากการถ่ายภาพเพื่อนบ้านของเขาผ่านหน้าต่างโดยไม่ได้รับอนุญาต ทั้งหมดนี้ตั้งคำถามเกี่ยวกับเส้นแบ่งระหว่างศิลปะกับความเป็นส่วนตัว แต่ในกรณีของ Vis à Vis ภาพทั้งหมดไม่ได้เกิดจากการแอบถ่าย ผู้ที่อยู่ในภาพรู้ตัวว่ากำลังถูกถ่าย ทุกฉากถูกจัดวางอย่างตั้งใจ ตั้งแต่ตำแหน่งของพวกเขาไปจนถึงแสงไฟภายในห้อง มันจึงไม่ใช่ voyeurism ในความหมายของการละเมิดความเป็นส่วนตัว แต่เป็นการจำลองความรู้สึกของ “การมอง” และ “การถูกมอง” ที่เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตในเมืองใหญ่อยู่แล้ว

สุดท้าย Vis à Vis ทำให้เราตั้งคำถามว่า เวลาที่เรามองเห็นใครบางคนผ่านหน้าต่าง เราเป็นแค่ผู้สังเกต หรือจริงๆ แล้ว เราเองก็อาจกำลังถูกใครบางคนมองอยู่เช่นกัน